ΟΤΙ ΑΝ ΑΥΤΩ ΔΟΚΕΙ
ΑΡΙΣΤΟΝ ΕΙΝΑΙ






Διακύρηξη
Όραμα
Δράσεις
Αρχές
Αξίες
Στόχος
                                     Αρειος Πάγος

Κατά την  παλαιάν παράδοση  ο λόφος ονομάσθηκε υπό του Αρεως  ο οποίος επι Κέκροπος εδικάσθη επ`αυτού δια τον φόνο του Αλιρροθίου,υιού του Ποσειδώνος,διοτι εβίασε θυγατέρα τινά του Αρεως η οποία μετέφερε ύδωρ από της παρά τον ποταμόν Ιλισσόν πηγής.Κατ`άλλην παράδοσιν,ο λόφος καταληφθείς υπό των Αμαζόνων όταν πολεμούσαν κατά των Αθηναίων και του Θησέως αφιερώθη υπο αυτών εις τον Αρη και ούτως ονομάσθη ο πάγος δηλαδή ο βράχος.Κατ`άλλους ερευνητάς η ονομασία προέρχεται εκ των Αρών ή Σεμνών Δικών όπως ονομάζοντο κατ`αρχάς οι Ερινύες ή Ευμενίδες,των οποίων ο βωμός υπήρχε εις την πλησίον χαράδραν και οι οποίες είχον υπο την άμεσον εξουσία των τους δικαστάς φονικών δικών των εκδικαζόμενων επί του βράχου,δηλαδή τους Αρεοπαγίτας. 

Ο Αρειος Πάγος έλαβεν ιστορικήν σημασία ως έδρα δικαστική και πολιτική εις την ζωή των αρχαίων Αθηναίων.Εθεωρείτο ιερός και απαραβίαστος.Επ`αυτού κατά συνεδρίάζε το ανώτατο συμβούλιο της πόλεως,η εξ`Αρείου Πάγου βουλή που συνεστήθη ευθύς μετά την κατάλυσιν της ηρωικής βασιλείας και αντιπροσώπευε την παλαιάν ολιγαρχία,έχουσα ολόκληρη την εξουσία της πόλης ως αποτελούνενη εκ των ευγενεστάτων και πλουσιοτάτων πολιτών.Αυτοί εξελέγοντο εκ των αρχόντων οι οποίοι μετά το πέρας της αρχής τους εισήρχοντο ως ισόβια μέλη εις την Βουλή του Αρείου Πάγου, παντοδύναμοι διότι από αυτήν απέρρεαν όλες τις εξουσίες και επιβάλονταν όλες οι ποινές, σωματικές και χρηματικές.

Δια τούτο ο Δράκων κατέρριψε την παντοδυναμία του ολιγαρχικού τούτου σώματος, αφαιρώντας ολόκληρον τη διοικητική και μέρος της δικαστικής εξουσίας και σύστησε τους Εφέτας και την δια κλήρου Βουλή των Τετρακοσίων. Εκτοτε ο Αρειος Πάγος κατέστην φύλακας και υπερασπιστής των νόμων και ασκόυσε έλεγχο επί των διαφόρων αρχών ώστε να διοικούνε και να ενεργούνε κατά τους ισχύοντας νόμους.Εις αυτών γίνονταν οι εφέσεις των αδικούμενων πολιτών.Οι Αρεοπαγίτες εκλέγονται υπό των πολιτών, ώστε δια της ελευθέρας εκλογής οι εξ Αρείου Πάγου Βουλή απώλεσε τον ολιγαρχικό χαρακτήρα της επί Δράκοντος.

Επί Σόλωνος η εξουσία του Αρείου Πάγου διευρύνθηκε και ενισχύθηκε, αυτό δε εκρίθει απαραίτητο για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος.Ετσι ανέλαβε ευρύτερη πλην της εποπτείας των νόμων εξουσία δικαστική επιβάλλοντας ποινές χωρίς να αναφέρει την αιτία της επιβολής τους και δικάζουσα «τας φονίους δίκας», δηλαδή φόνο, απόπειρα εμπρησμού και καταλύσεως του πολιτεύματος (δήμου καταλύσεως). Και η δικαστική αυτή εξουσία στην οποία υπαγόταν και ο έλεγχος του πόθεν έκαστος των πολιτών πορίζεται τα προς το ζήν ως και την τιμωρία των αέργων, διατήρησε ο Αρειος Πάγος και επί Πεισιστράτου και επί Πεισιστρατιδών, διότι θεωρείτε ως δικαστικό σώμα ιερό και απαραβίαστο.

Επί των Περσικών πολέμων ο Αρειος Πάγος εξαρθείς εις το ύψος των περιστάσεων εν τη γενική απογνώσει η οποία κατείχε τους στρατηγούς για την έλειψιν χρημάτων και κατορθώσας να εξοικονομίσει σεβαστά ποσά για τη στρατολογία και άμυνα της πόλεως περιεδύθη κύρος απεριόριστον και ανέλαβε πολλές εξουσίες έχοντας ουσιαστικά στα χέρια του όλη τη διοικητική και δικαστική εξουσία.Το –462 μετά το τέλος των αγώνων κατά πρόταση του ρήτορος Εφιάλτου, οι άνευ νόμων αναληφθείσες εξουσίες αφαιρέθησαν από τον Αρειο Πάγο και περιήλθον εις την Ηλιαίαν εις την Βουλή και την Εκκλησία του Δήμου, επί Περικλέους δε περιορίστηκαν και τα δικαστικά δικαιώματα του Αρείου Πάγου μόνο στις δίκες περί τραύματος και φόνου εκ προμελέτης, θανατηφόρου φαρμακείας και εμπρησμού, εκ των διοικητικών κράτησε μόνο την εποπτεία των Ιερών και την πρόνοια περί της ακριβούς εκτελέσεως της λατρείας. Εξακολούθησε ο παλιός τρόπος συγκροτήσεως του Αρείου Πάγου αμετάβλητος ήτοι τα μέλη του προέρχοντο εκ των χρηματισάντων εννέα αρχόντων οι οποίοιαφού έδιναν τις ευθύνες και υφίσταντο τυπική δοκιμασία κατατάσσονταν ως ισόβια μέλη.

Διατήρησεν επίσης εις τα δικαστικά έργα η Βουλή του Αρειου Πάγου όλην την παλαιάν εθιμοτυπίαν και επιδεικτικότητα η οποία και μέχρι τους χρόνους του Δημοσθένους έμεινεν αμετάβλητος.

Διεξήγητο η ενώπιον του Αρείου Πάγου η διαδικασία ως εξής:

Ο μηνυτής απεδείκνυεν εις τον βασιλέα (άρχοντα) ότι πράγματι εδικαούτο να παρουσιασθεί ως ενάγων.Πρό της δίκης ενεργείτο προανάκριση (προδικασία) και κατά τον τέταρτο μήνα εισήγετο η δίκη προς εκδίκαση ενώπιον της ολομέλειας του Αρείου Πάγου,εν υπαίθρω ιδίως προκειμένου περί φονικών υποθέσεων ίνα μη ο εναγής φονεύς βρίσκεται υπό την ίδια στέγη μετά των δικαστών.Εις τις άλλες δίκες οι Αρεοπαγίτες  συνεδρίαζαν εις την «Βασίλειον Στοά». Υπήρχαν δύο ακατέργαστοι λίθοι λεγόμενοι οι «αργοί λίθοι» όπου κάθονταν οι διάδικοι, ο κατηγορούμενος επί του καλουμένου «λίθου ύβρεως», (εγκλήματος),  ο δε κατήγορος επί του καλουμένου «λίθου αναιδείας»,(αδιαλλαξίας). Οι διάδικοι δια όρκου εξέθεταν τα της υποθέσεως και έφερναν επιχειρήματα και αποδείξεις,ο μεν κατήγορος βεβαιών το αδίκημα ο μεν κατήγορούμενος αρνούμενος.Μετά ταύτα εξητάζοντο οι μάρτυρες,ορκιζόμενοι κατά πανηγυρικό τρόπο,εκ της καταθέσεως τους σχημάτιζαν γνώμη οι δικαστές παρ`αυτά έκαστος διάδικος είχε δικαιωμα να δευτερολογήσει αμυνόμενος ή ανασκευάζων ψευδείς καταθέσεις η διαφωτίζων σκοτεινά σημεία.Αν ο κατηγορούμενος έβλεπε ότι δεν θα δυνηθεί να αποφύγει την καταδίκη ηδύνατο πρίν δευτερολογήσει να δηλώσει ότι θα φύγει εκτός Αττικής ως ένοχος του δικαζομενου εγκλήματος καί τότε η δίκη θεωρείτο περαιωθείσα και δικασθείσα.

Οι Αρεοπαγίται εδίκαζον κατά συνήδεισιν λαμβάνοντες υπόψιν το ποιόν του κατηγορομένου και τον βίον ως ιδιώτη και ως πολίτη δια τούτο και οι καταδικαζόμενοι υπό του Αρείου Πάγου ανεγνώριζαν την δικαιοκρισίαν του.Οι δε αθωούμενοι πανηγυρικώς αθωούντες τους δικαστάς απεσύροντο και έθυον εις τας Σεμνάς Θεάς.Υπήρχε και η καλούμενη ψήφος της Αθηνάς επι ισοψηφίας οπου κατά κανόνα αθωονόταν ο κατηγορούμενος.

Τα δε διοικητικά έργα του Αρείου Πάγου ήσαν η εποπτεία των ιερών η επιμέλεια τψν μοριών (των Ελαιών της Αθηνάς), η εποπτεία των αφορώντων γενικώς εις την λατρείαν,επίσης η επέμβασις εις σπουδαιότατης φύσεως υποθέσεις των οποίων τα εξαγόμενα των ανακρίσεων εστέλλοντο εις την εκκλησία του Δήμου ινα λάβει αποφάσεις ως αρμόδιο σώμα.

Ή εξουσιά του Αρείου Πάγου ενισχύθη σε τέτοιο βαθμό από τους Ρωμαίους μεχρι του σημείου να αχρηστεύεται η εκκλησία του Δήμου δεδομένου ότι ελάμβανε αποφάσεις περί πάντων άνευ ουδεμίας εγκρίσεως. Πλήν δε της διοικητικής ενισχύθη και επεξετάθη και η δικαστική που καταδίκαζε όχι μόνο τας φονίους βαρείας δίκας αλλά και τας στρεφόμενας κατά του συνόλου και της ασφάλειας της πόλεως,ως επι παραδείγματι η κιβδηλεία, η νοθεία η κακή χρήσις μέτρων και σταθμών,τα καινά δαιμόνια δι`αυτό και ο Σαούλ προσήχθη ενώπιόν του του Σώματος δια να αναπτύξει την «διδασκαλία» του ως στρεφόμενης εναντίον της πόλεως ολοκλήρου!      

 

 

 

ΚΡΑΤΟΣ ΔΗΜΩΝ

Νόμοι
Ποινές - Δικαιώματα
Κοινωνική - Οικονομική Πολιτική
Σοφιστική Σχολή
Συνδρομές - Εισφορές


Επιστροφή